Για αρκετό καιρό, κάθε συζήτηση γύρω από τη διαφθορά στον αθλητισμό κατέληγε σχεδόν πάντα στο ίδιο ερώτημα. Γιατί όσοι γνωρίζουν δεν μιλούν; Η εύκολη απάντηση ήταν συχνά ότι δεν θέλουν, ότι αδιαφορούν ή ότι ανέχονται όσα συμβαίνουν. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετη.
Στον επαγγελματικό αθλητισμό, όσοι βρίσκονται κοντά στα γεγονότα λειτουργούν συχνά μέσα σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας και εξαρτήσεων. Βραχυπρόθεσμα συμβόλαια, φόβος απώλειας εργασίας, ανησυχία για αποκλεισμό από τον χώρο, προσωπικό κόστος και μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα σιωπής δημιουργούν συνθήκες μέσα στις οποίες πολλοί επιλέγουν να μη μιλήσουν. Όχι επειδή αδιαφορούν, αλλά επειδή θεωρούν ότι έχουν περισσότερα να χάσουν παρά να κερδίσουν.
Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά αυτά τα φαινόμενα, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουμε αυτή την πραγματικότητα. Δεν αρκεί να καλούμε τον κόσμο να προχωρεί σε καταγγελίες. Οφείλουμε να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε να μπορεί να το κάνει με ασφάλεια.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η λειτουργία της νέας πλατφόρμας ανώνυμων καταγγελιών της Επιτροπής Δεοντολογίας και Προστασίας του Αθλητισμού. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που στοχεύει να προσφέρει έναν ασφαλή δίαυλο επικοινωνίας για όσους κατέχουν πληροφορίες σχετικές με αδικήματα διαφθοράς στον αθλητισμό και μέχρι σήμερα δίσταζαν να τις μεταφέρουν.
Η σημασία της πλατφόρμας δεν βρίσκεται μόνο στην τεχνολογία που τη στηρίζει, αλλά κυρίως στο μήνυμα που στέλνει. Ότι κάποιος μπορεί να μιλήσει χωρίς να φοβάται ότι θα εκτεθεί. Ότι η πληροφορία μπορεί να φτάσει στον αρμόδιο φορέα χωρίς ο Καταγγέλλων να τεθεί σε κίνδυνο. Ότι η ευθύνη και η εντιμότητα δεν πρέπει να τιμωρούνται.
Για την Κύπρο, η δημιουργία μιας τέτοιας πλατφόρμας στον χώρο του αθλητισμού αποτελεί ένα σημαντικό βήμα θεσμικής ενίσχυσης. Δείχνει ότι η προστασία της ακεραιότητας δεν μπορεί να περιορίζεται σε δηλώσεις αρχών ή σε αντιδράσεις όταν προκύπτει ένα σκάνδαλο. Χρειάζονται εργαλεία πρόληψης, διαδικασίες εμπιστοσύνης και μηχανισμοί που λειτουργούν εγκαίρως.
Φυσικά, κανένα εργαλείο από μόνο του δεν αρκεί. Η ύπαρξη πλατφόρμας δεν λύνει αυτομάτως το πρόβλημα ούτε εξασφαλίζει ότι οι καταγγελίες θα αυξηθούν άμεσα. Θα χρειαστεί συνέπεια στη διαχείριση των πληροφοριών, σοβαρότητα στις διαδικασίες, ταχύτητα όπου απαιτείται και απόλυτος σεβασμός προς όσους επιλέγουν να εμπιστευθούν τον θεσμό.
Εκεί θα κριθεί και η επιτυχία αυτής της προσπάθειας. Όχι μόνο στον αριθμό των αναφορών που θα υποβληθούν, αλλά στο κατά πόσο θα οικοδομηθεί σταδιακά η εμπιστοσύνη ότι αξίζει κάποιος να μιλήσει.
Οι θεσμοί δεν κερδίζουν αξιοπιστία με λόγια. Την κερδίζουν όταν δημιουργούν πραγματικές λύσεις και όταν αποδεικνύουν στην πράξη ότι μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Η νέα πλατφόρμα ανώνυμων καταγγελιών είναι ένα ουσιαστικό πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Νικόλας Κωνσταντίνου
(Μέλος της Επιτροπής Δεοντολογίας και Προστασίας του Αθλητισμού)