Η 14η Μαΐουτο 2002 συνδέεται άμεσα με τον θρυλικό Ουκρανό προπονητή, Βαλέρι Λομπανόφσκι, καθώς είναι η ημερομηνία της κηδείας του.
Ο Λομπανόφσκι υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο στις 7 Μαΐου 2002 κατά τη διάρκεια αγώνα της Ντινάμο Κιέβου και άφησε την τελευταία του πνοή στις 13 Μαΐου 2002. Η επόμενη ημέρα, 14 Μαΐου, έχει καθιερωθεί στη μνήμη των φιλάθλων ως η ημέρα του «τελευταίου αποχαιρετισμού» στον άνθρωπο που άλλαξε την ιστορία του σοβιετικού και ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου.
Ο Βαλέρι Βασίλιοβιτς Λομπανόφσκι (6 Ιανουαρίου 1939) λοιπόν, θεωρείται ως ένας από τους κορυφαίους προπονητές όλων των εποχών. Καθιέρωσε την Ντινάμο ως τον πιο κυρίαρχο σύλλογο στο σοβιετικό ποδόσφαιρο τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, κατακτώντας οκτώ πρωταθλήματα και έξι κύπελλα σε 16 χρόνια.
Το 1975 η Ντινάμο Κιέβου έγινε η πρώτη ομάδα από τη Σοβιετική Ένωση που κατέκτησε ένα σημαντικό ευρωπαϊκό τρόπαιο, όταν κέρδισε την ουγγρική Φερεντσβάρος στον τελικό του Κυπέλλου Κυπελλούχων. Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης, η Ντινάμο Κιέβου κέρδισε οκτώ αγώνες στους εννέα, με αποτέλεσμα το ποσοστό νικών 88.88%! Τον ίδιο χρόνο η ομάδα κατέκτησε και το Σούπερ Καπ Ευρώπης.
Ο Λομπανόφσκι και η ομάδα του επανέλαβαν την επιτυχία τους στο Κύπελλο Κυπελλούχων το 1986, νικώντας την Ατλέτικο Μαδρίτης στον τελικό. Τόσο το 1975 όσο και το 1986, δύο από τους παίκτες της Ντινάμο (Όλεγκ Μπλαχίν και Ιγκόρ Μπελάνοφ, αντίστοιχα) τιμήθηκαν με τη «Χρυσή Μπάλα».
Ως προπονητής της Εθνικής Σοβιετικής Ένωσης, ο Λομπανόφσκι, έφτασε στον τελικό του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος του 1988, όπου έχασε από την Ολλανδία, και κέρδισε το χάλκινο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ το 1976. Το 1997 επέστρεψε στην αγαπημένη του Ντιναμό το 1997 με εξίσου επιτυχημένες πορείες.
Κατά την προπονητική του καριέρα κέρδισε 33 επίσημα τρόπαια, και έγινε ο δεύτερος πιο πολυβραβευμένος προπονητής όλων των εποχών (πίσω από τον Σερ Άλεξ Φέργκιουσον) και ο πιο επιτυχημένος προπονητής ποδοσφαίρου του 20ού αιώνα. Κατέχει, επίσης, πολλά προπονητικά ρεκόρ στο σοβιετικό ποδόσφαιρο, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων τίτλων πρωταθλημάτων, των περισσότερων νικών στο Κύπελλο (από κοινού με τον Βίκτορ Μάσλοφ) και των περισσότερων νικών στο Σούπερ Κύπελλο.
Μετά θάνατον τιμήθηκε με το παράσημο του Ήρωα της Ουκρανίας, την υψηλότερη τιμή του έθνους, καθώς και το Τάγμα της Αξίας της UEFA. Το γήπεδο της Ντινάμο Κιέβου μετονομάστηκε σε Στάδιο Ντινάμο «Βαλέρι Λομπανόφσκι» προς τιμήν του.
Η Επιστημονική Τακτική (Το «Σύστημα»)
Μαζί με τον καθηγητή Ανατόλι Ζελέντσοφ, δημιούργησε ένα εργαστήριο ανάλυσης δεδομένων, δεκαετίες πριν από την εμφάνιση των σημερινών στατιστικών (xG, data analysis).
Ποδόσφαιρο 22 Στοιχείων: Αντιμετώπιζε το ποδόσφαιρο ως ένα σύστημα δύο υποσυνόλων (11 εναντίον 11). Η ατομική ικανότητα δεν σήμαινε τίποτα αν δεν υπηρετούσε το σύνολο.
Διαχείριση του Χώρου: Όταν η ομάδα είχε τη μπάλα, το γήπεδο έπρεπε να «μεγαλώνει». Όταν αμυνόταν, έπρεπε να «μικραίνει» μέσω ασφυκτικού, καθολικού pressing.
Ηλεκτρονική Καταγραφή (TTA): Κάθε πάσα, τάκλιν και λάθος καταγραφόταν. Ένας παίκτης που ξεπερνούσε το 15-18% σε ποσοστό λάθους έμενε εκτός ομάδας.
Σωματική Υπεροχή: Οι προπονήσεις του χαρακτηρίζονταν ως «εργαστήριο πόνου». Απαιτούσε ακραία φυσική κατάσταση για να υπηρετηθεί το Total Football του.
Οι Μεγαλύτερες Διακρίσεις
8 Πρωταθλήματα ΕΣΣΔ & 6 Κύπελλα ΕΣΣΔ με τη Ντινάμο Κιέβου.
5 Συνεχόμενα Πρωταθλήματα Ουκρανίας (1997–2001).
2 Κύπελλα Κυπελλούχων Ευρώπης (1975, 1986).
1 Ευρωπαϊκό Super Cup (1975), κερδίζοντας τη μυθική Μπάγερν Μονάχου.
Φιναλίστ Euro 1988 ως ομοσπονδιακός τεχνικός της Εθνικής ΕΣΣΔ.
Ημιτελικά Τσάμπιονς Λιγκ (1999), αποκλείοντας τη Ρεάλ Μαδρίτης.
Ας θυμηθούμε τα υπόλοιπα σημαντικά γεγονότα που συνέβησαν τον χώρο του αθλητισμού σαν σήμερα (14/5):
2007: Πρωταθλητής ο Παναθηναϊκός
Η γυναικεία ομάδα βόλεϊ του Παναθηναϊκού κατακτά το πρωτάθλημα Ελλάδας. Κερδίζει τον Ολυμπιακό με 3-0 σετ στον τρίτο τελικό.
2006: Νίκη στο «σπίτι»
Ο Φερνάντο Αλόνσο κέρδισε για πρώτη φορά μέσα στην πατρίδα του καθώς πρώτευσε στο Γκραν Πρι Ισπανίας, που δεξάχθηκε στην πίστα της Βαρκελώνης. Ο Ισπανός πιλότος ξεκίνησε από την pole position και άντεξε στην πίεση του Μίκαελ Σούμαχερ, ο οποίος τερμάτισε δεύτερος με διαφορά 20 δευτερολέπτων. Τις θέσεις στο βάθρο συμπλήρωσε ο Τζινκάρλο Φισικέλα, συναθλητής του Αλόνσο στη Renault.
2006: Επανεκλογή
Ο Γιώργος Βασιλακόπουλος επανεξελέγη πρόεδρος της FIBA Europe, μετά από μία επιτυχημένη τετραετία, στο διάστημα της οποίας κατάφερε να δημιουργήσει οικονομική σταθερότητα στην Ομοσπονδία.
1995: Αντίο στον Μάνσελ
Ο παγκόσμιος πρωταθλητής της Formula 1, Νάιτζελ Μάνσελ τερματίζει πρόωρα την καριέρα του. Εγκαταλείπει στο Grand Prix της Ισπανίας με τη McLaren.
1994: Απεβίωσε ο Άλμπριτον
Απεβίωσε ο Αμερικανός άλτης του ύψους Ντέιβ Άλμπριτον σε ηλικία 81 χρόνων (13/4/1913). Το 1936 ισοφάρισε το παγκόσμιο ρεκόρ με 2.07μ. και τον ίδιο χρόνο κέρδισε το αργυρό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Βερολίνο (2.00μ).
1993: Γιορτάζει ο Λουκάκου
Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Ρομέλου Λουκάκου. Βέλγος διεθνής επιθετικός. Κορυφαίος σκόρερ στην ιστορία της Εθνικής Βελγίου.
1989: Ο πρώτος αγώνας
Διεξάχθηκε ο πρώτος ποδηλατικός γύρος Tour de Trump στην Ατλάντα.
1989: Πρωταθλήτρια η ΑΕΚ
Η ΑΕΚ κλειδώνει τον τίτλο της Α’ Εθνικής. Επικρατεί του Ολυμπιακού με 1-0 στο ΟΑΚΑ χάρη στο ιστορικό γκολ του Τάκη Καραγκιοζόπουλου.
1984: Γενέθλια για Μάικλ Ρολ
Γεννήθηκε ο Μάικλ Ρος, Αμερικανός καλαθοσφαιριστής με θητεία στην Ευρωλίγκα.
1981: Ένας Ουρουγουανός στην Μπολόνια…
«Έφυγε» ο Μιγκέλε Αντρεόλο σε ηλικία 68 χρόνων. Γεννήθηκε στην Ουρουγουάη (6/9/1912), όμως η οικογένειά του μετακόμισε στην Ιταλία και απέκτησε την υπηκοότητα της χώρας. Άρχισε την καριέρα του στη Νασιονάλ του Μοντεβιδέο, όμως καταξιώθηκε στη δεύτερη του πατρίδα. Ήταν μέλος της μεγάλης Μπολόνια, που κυριαρχούσε τότε στο «καμπιονάτο» και κατέκτησε τέσσερα πρωταθλήματα (1936, 1937, 1939, 1941). Στη συνέχεια έπαιξε στην Λάτσιο και στη Νάπολι.
Έπαιξε σε 26 αγώνες (1 γκολ) με την «σκουάντρα ατζούρα» και ήταν μέλος της ομάδας που κατέκτησε το Μουντιάλ του 1936.
1980: Με «νερατζούρο»… χρώμα
Η Εθνική Ελλάδας αντιμετωπίζει σε φιλικό παιχνίδι την ιταλική Ίντερ. Το ματς λήγει ισόπαλο 1-1.
1977: Δέκα τίτλοι
Η Λίβερπουλ έγινε η πρώτη ομάδα που συμπλήρωσε 10 τίτλους πρωταθλήματος στην Αγγλία, παραχωρώντας ισοπαλία 0-0 στην Γουέστ Χαμ.
1975: Έγραψε ιστορία
Η Ντιναμό Κιέβου, με σταρ τον Όλεγκ Μπλαχίν και προπονητή τον Βαλερί Λομπανόφσκι, έγινε η πρώτη Σοβιετική ομάδα που κατέκτησε το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης νικώντας στον τελικό την Φερεντσβάρος με 3-0 στη Βασιλεία της Ελβετίας.
1969: Σπουδαία οδηγός
Γεννήθηκε η Σαμπίνε Σμιτς, η οποία θεωρείται ως μία από τους πιο χαρισματικές οδηγούς στην ιστορία του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Μεγάλωσε σε ένα χωριό κοντά στην πίστα του Νούρμπουργκρινγκ και η αγάπη της για την ταχύτητα ήρθε ως φυσιολογικό επακόλουθο. Αγωνίστηκε με την BMW και την Porsche και κατέκτησε δύο φορές τον τίτλο στον 24ώρο αγώνα της γερμανικής πίστας (1996, 1997). Παράλληλα, συνεργάστηκε για χρόνια ως οδηγός με την τηλεοπτική εκπομπή «Top Gear». Το 2017, η Σμιτς, διαγνώστηκε με καρκίνο και απεβίωσε στα 51 της χρόνια στις 16 Μαρτίου του 2021, αφήνοντας ένα μεγάλο κενό.
1959: Ιδρυτής του Εθνικού
Πέθανε ο Νικόλαος Αθανασιάδης, ένας από τους ιδρυτές του Εθνικού Γ.Σ. το 1893
1957: Ήττα στο βόλεϊ
Η Εθνική Ελλάδας στο βόλεϊ ηττήθηκε από την Ρουμανία με 3-0 σετ, στον πρώτο διεθνή μεταπολεμικό της αγώνα. Ο αγώνας έγινε στο γήπεδο του Πανελληνίου και με την Εθνική Ελλάδας αγωνίστηκε ο Κάρολος Παπούλιας, αθλητής του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου στο μήκος και στο βόλεϊ και μετέπειτα Υπουργός Εξωτερικών και Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
1938: Ο ναζιστικός χαιρετισμός των Άγγλων
Σε φιλικό αγώνα Γερμανία – Αγγλία (3-4) στο Βερολίνο, οι Άγγλοι διεθνείς προβαίνουν σε ναζιστικό χαιρετισμό. Η κίνηση έγινε μετά από κυβερνητική πίεση για κατευνασμό του Χίτλερ.
1935: Μορφή της Λοκομοτίβ
Γεννήθηκε ο Βούλγαρος κεντρικός αμυντικός Ιβάν Ντιμιτρόφ. Έκανε μεγάλη καριέρα στην Λοκομοτίβ Σόφιας (1956-1965), ενώ αγωνίστηκε, επίσης, στην Σπάρτακ στην Ακαντέμικ. Με τη Λοκομοτίβ πανηγύρισε ένα πρωτάθλημα (1964) και με την Σπάρτακ ένα κύπελλο (1968).
Ως διεθνής κατέγραψε 70 συμμετοχές (1 γκολ) και ήταν μέλος της ομάδας στα Μουντιάλ του 1062 και 1970. Απεβίωσε την 1η Ιανουαρίου του 2019.
1927: Κρίκετ στο BBC
Το BBC μετέδωσε τον πρώτο του αγώνα κρίκετ (Έσεξ – Νέα Ζηλανδία) από το Λέιτον.
1904: Τελετή Έναρξης
Έγινε η Τελετή Έναρξης των 3ων Ολυμπιακών Αγώνων στο Σεν Λούις, που ήταν οι πρώτοι που έγιναν στις ΗΠΑ. Ο Pierre de Coubertin ήταν αντίθετος με την διεξαγωγή των αγώνων στην Αμερική και δεν παρευρέθηκε όπως και πολλοί Ευρωπαίοι αθλητές (50 μόνο παρόντες) με αποτέλεσμα η πλειονότης να είναι Αμερικανοί. Στους αγώνες συμμετείχαν 687 αθλητές από 18 χώρες.
1900: Έναρξη… και ιστορία
Πραγματοποιείται η τελετή έναρξης στο Παρίσι. Για πρώτη φορά συμμετέχουν γυναίκες αθλήτριες.
1892: Γενέθλια της Φίτεσε
Ιδρύθηκε στο Άρνεμ της Ολλανδίας η Φίτεσε (Stichting Betaald Voetbal Vitesse). Πραγματοποίησε τις καλύτερες πορείες της στο πρωτάθλημα τις περιόδους 1897-1898, 1902-1903, 1912-1913, 1913-1914, όταν τερμάτισε στη 2η θέση. Κατέκτησε τον μοναδικό της τίτλο το 2017 (κύπελλο), μετά από τρεις αποτυχημένες απόπειρες (1912, 1927, 1990) που ήταν φιναλίστ στον τελικό, όπως και το 2021.
Στη Φίτεσε έλαμψε το άστρο του Νίκου Μαχλά. Ο παλαίμαχος Έλληνας σέντερ φορ αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του ολλανδικού πρωταθλήματος και της Ευρώπης το 1998 με 34 τέρματα.